پایان نامه ارشد کشاورزی گرایش آبیاری و زهکشی: ارزیابی همخانوادههای نفوذِ جدید در آبیاری جویچهای |
![]() |
2-1- معادلات نفوذ در آبیاری سطحی………………………. 6
2-2- سیر تکاملی ارائه معادلات و همخانوادههای نفوذ در آبیاری سطحی…………. 7
2-3- اصلاح معادله نفوذ برای آبیاری جویچهای………………………. 8
2-4- دلایل اصلاح همخانوادههای نفوذ……………………… 9
2-5- توسعه همخانوادههای نفوذ جدید براساس جویچه…………… 11
2-5-1- دادههای مرجع آبیاری جویچهی………………………. 11
2-5-2- ارائه معادلات نفوذ گروهبندیشده……………………… 12
2-6- عوامل مؤثر بر نفوذ در آبیاری جویچهای………………………. 14
2-6-1- تاثیر محیط خیسشده بر مقدار نفوذ……………………… 14
2-6-2- تاثیر ضریب زبری بر مقدار نفوذ……………………… 16
2-6-3- تاثیر شیب زمین بر مقدار نفوذ……………………… 17
2-6-4- تاثیر رطوبت اولیه خاک بر مقدار نفوذ……………………… 17
فصل سوم: مواد و روشها
3-1- مشخصات منطقه……………………… 19
3-2- اندازهگیری و جمعآوری اطلاعات……………………….. 19
3-2-1- آمادهسازی زمین………………………. 19
3-2-2- تعیین بافت خاک………………………… 20
3-2-3- تعیین رطوبت خاک………………………… 20
3-2-4- انتقال آب به ابتدای جویچه و تعیین دبی جریان………………………. 20
3-2-5- دستگاه مقطعسنج جویچه……………………… 21
3-3- اجرای آزمایش………………………… 22
3-4- روش بدست آوردن سطح مقطع جویچه……………………… 22
3-5- روش محاسبه نفوذ پایه……………………… 24
3-5-1- برآورد نفوذ نهائی با استفاده از بافت خاک………………………… 24
3-5-2- برآورد نفوذ نهائی با استفاده از شدت نفوذ 6 ساعته……………………… 25
3-5-3- برآورد نفوذ نهائی با استفاده از معادله توانی ساده……………………… 25
3-5-4- برآورد نفوذ نهائی با استفاده از برازش انتهائی………………………. 25
3-5-5- برآورد نفوذ نهائی با استفاده از روش ورودی-خروجی………………………. 26
3-6- برآورد معادلات همخانوادههای نفوذ……………………… 26
3-7- مقایسه دادههای شدت نفوذ نهائی و عمق نفوذ آب در تیمارهای مختلف……….. 26
فصل چهارم: نتایج و بحث
4-1- مقدار رطوبت خاک پیش از آبیاری ها…………………….. 27
4-2- شدت نفوذ نهائی تعدیلنشده……………………… 29
4-3- شدت نفوذ نهائی تعدیلشده با استفاده از معادلات NRCS………………………
4-4- میانگین عمق آب نفوذیافته در زمان آزمایش………………………… 35
4-5- تحلیل آماری دادههای حاصل از روش ورودی- خروجی…………………………….. 38
4-6- تحلیل آماری عمق نفوذ متوسط برآورد شده با معادلات SCS (روش ورودی-خروجی)…… 38
4-7- مقایسة فرآیند نفوذ در اثر اعمال تیمارهای رطوبتی……………………. 39
فصل پنجم: نتیجهگیری کلی و پیشنهادها
5-1- نتیجهگیری کلی………………………………………. 43
5-2- پیشنهادها……………………………………………… 44
فهرست منابع……………………………. 45
چکیده:
نفوذ آب به خاک یکی از فرآیندهای مهمّ در مدیریت آبیاری است. معادلات مختلفی برای تخمین مقدار نفوذ توسعه یافتهاند. یکی از اینها، معادلههای نفوذ گروهبندیشده منتسب به سازمان حفاظت منابع طبیعی (حفاظت خاک) امریکا میباشد، که به تازگی برای آبیاری سطحی بازبینی شده است. در عین حال، عامل موثر رطوبت اولیه خاک بر نفوذ، در معادلات جدید تبیین نشده است. در این پژوهش سعی بر آن شد که تأثیر رطوبت اولیه خاک بر فرآیند نفوذ که با معادلات NRCS برآورد شدهاند، مورد بررسی قرار گیرد. برای این برای دانلود متن کامل پایان نامه ها اینجا کلیک کنیدمنظور یک طرح کاملاً تصادفی با نُه کرت (سه تیمار و سه تکرار) اجرا شد. برای ایجاد رطوبتهای اولیه متفاوت، هر کرت در پنج نوبت با فواصل پنج، هفت و نُه روز آبیاری شد. در هر کرت سه جویچه به طول 30 متر و عرض 60 سانتیمتر ایجاد و به منظور اعمال شرایط واقعی در مزرعه دو جویچه جانبی برای هر جویچه اصلی در نظر گرفته شد. مقادیر نفوذ نهایی براساس بافت خاک و همچنین با استفاده از چهار روش شامل شدت نفوذ شش ساعته، معادله توانی ساده، برازش انتهایی و روش ورودی- خروجی بهدست آمد. نتایج نشان داد شدت نفوذ نهائی بسته به روش تعیین آن، دارای مقادیر متفاوت بوده و تأثیر رطوبتهای اولیه نیز بر آنها متفاوت میباشد؛ بگونهای که کمترین تأثیر رطوبت اولیه بر روش ورودی-خروجی بود. همچنین گرچه تاثیر رطوبت اولیه خاک بر عمق نفوذ حاصل از روشهای مذکور در بازههای زمانی مختلف معنیدار نبود اما مقدار عمق برآورد شده با روشهای مختلف، مساوی نبوده و دارای اختلاف معنیدار با یکدیگر بودند.
فصل اول
کلیات و اهداف پژوهش
افزایش تولید محصولات زراعی در بیشتر کشورها تا قبل از دهه 1950، بخاطر افزایش و توسعه سطح زیر کشت انجام گرفته است، ولی از این دهه به بعد، قسمت عمده افزایش تولید در کشورهای پیشرفته متکی بر افزایش محصول در واحد سطح بوده است. از جمله عوامل مهم در افزایش راندمان تولید در واحد سطح، استفاده صحیح از آب است. در مناطق خشک و نیمهخشک، مانند کشور ایران، علاوه بر ارزش آب به عنوان یک عامل محدودکننده تولیدات کشاورزی، معمولاً هزینه استحصال آب نیز نسبت به نقاط مرطوب زیادتر است، و لذا خود عاملی بر اهمیت مصرف آب است ]11[.
میانگین بارندگی ایران کمتر از یک سوم میانگین بارندگی دنیا است. پائین بودن بارندگی سالیانه و عدم توزیع مناسب آن در طول سال باعث میگردد که انجام صحیح آبیاری یکی از ملزومات کشاورزی در ایران باشد. از طرفی، افزایش جمعیت و نیاز روزافزون مردم به مواد غذائی، یک افزایش دائمی در مورد مصرف آب در کشاورزی ایجاد کرده است. صرفهجویی آب در کشاورزی از این جهت دارای اهمیت است که دوسوم تمام آب رودخانهها، دریاچههای آب شیرین و آبخوانهای زیرزمینی در سطح جهانی به مصرف آبیاری میرسد. اما به عللی از قبیل تبخیر شدید در مناطق خشک و نیمهخشک، تلفات توزیع آب، ناهموار بودن سطح زمین و انتخاب نامناسب روش آبیاری، راندمان آبیاری به طور میانگین کمتر از40 درصد است. بنابراین در صورت بهبود و مدیریت هرکدام از عوامل فوق، میتوان در مصرف آب صرفهجویی کرد و زمینهای زیادتری را به زیر کشت برد ]11[.
در این میان، شناخت عوامل مؤثر مانند نفوذ و کاهش تلفات و افزایش بازده آبیاری از این طریق، یکی از گامهای اساسی در افزایش بهرهوری از منابع آب و خاک، افزایش تولیدات و توسعه کشاورزی بحساب میآید.
1-1- نفوذ
یکی از خصوصیات فیزیکی خاک نفوذ آب به داخل خاک میباشد. نفوذ برحسب تعریف عبارت از وارد شدن آب از سطح زمین به داخل خاک است. سرعت وارد شدن آب به خاک یا به عبارت دیگر شدت نفوذ آب نیز از متغیرهای بسیار مهم در طراحی آبیاری و حتی انتخاب نوع سامانه است. بنابراین شدت نفوذ آب را میتوان مهمترین مشخصه فیزیک خاک در آبیاری دانست ]13[.
آب ممکن است به صورت عمودی در خاک نفوذ کند، مانند حالتی که در آبیاریهای کرتی یا نواری وجود دارد. در وضعیتهای دیگر مانند آبیاری جویچهای علاوه بر نفوذ عمودی، آب به صورت جانبی نیز در خاک نفوذ میکند. تفکیک این دو (نفوذ عمودی و جانبی) از یکدیگر بسیار دشوار می باشد، لذا توصیه میشود که اندازهگیری نفوذ منطبق با نوع آبیاری صورت گیرد ]13[.
1-1-1- معادله های نفوذ
[سه شنبه 1398-07-16] [ 10:36:00 ب.ظ ]
|